Bayraktar "Çiftçilerimizi mağdur etmemelidir"

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, ülke genelinde yoğun bir şekilde devam eden buğday ve arpa hasadıyla ilgili bir görüntülü basın açıklaması gerçekleştirdi. Açıklamasında, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine dayanarak buğday ve arpa üretimine dair tahminleri paylaştı ve çiftçilerin yaşadığı zorluklara dikkat çekti.

Bayraktar, bu yılki buğday üretiminin geçen yıla göre yüzde 3,8 oranında artarak 20,5 milyon ton olacağını, aynı şekilde arpa üretiminin de yüzde 1,2 oranında artarak 8,6 milyon ton olacağını TÜİK tahminlerine dayanarak açıkladı. Bu artışların olumlu olduğunu belirten Bayraktar, ancak serbest piyasada fiyatların düşük seyretmesinin bazı bölgelerde çiftçileri mağdur ettiğine dikkat çekti.

Çiftçilerin mağduriyetine neden olan bir başka faktörün ise sanayiciler ve tüccarlar arasında yaşanan alım konusundaki problemler olduğunu ifade eden Bayraktar, bu durumun üreticilerin ürünlerini satamamasına ve ekonomik sıkıntılar yaşamasına yol açtığını vurguladı.

Bayraktar, toprak mahsulleri ofisinin (TMO) hasadın bitmek üzere olduğu ve yeni başladığı bölgelerde randevu sisteminde yaşanan sorunları hızla çözmesi gerektiğini belirtti ve acilen alım yapılması gerektiğini vurguladı. Hasadın henüz başlamadığı bölgelerde ise TMO'nun tedbirlerini alarak çiftçilerin mağduriyetini en aza indirmesi gerektiğine dikkat çekti.

Genel Başkan Bayraktar, son olarak üreticilerin yaşadığı bu zorlukları aşmak ve tarım sektörünün daha sürdürülebilir ve güçlü bir yapıya kavuşması için ilgili tüm paydaşların işbirliği içinde hareket etmesi gerektiğini vurguladı.

Buğday ve arpa gibi temel tarım ürünlerinin üretiminin artış göstermesi, Türkiye'nin gıda güvenliği ve ekonomik istikrarı açısından önemli bir gelişme olmasına rağmen, çiftçilerin yaşadığı güncel zorlukların çözümü için hızlı adımların atılması gerekmektedir.

“Stok fazlası fiyatları düşürüyor”

Bayraktar basın açıklamasının devamında; “2022-2023 döneminde özellikle Ekim-Ocak aylarında hatta Şubat ayının sonuna kadar yağışların ülke genelinde yetersiz olması, kuraklık endişesi ve yurt dışı fiyatlarının düşük seyretmesi ilk 5 ayda 6,5 milyon ton buğday ithalatı gerçekleştirilmesine neden oldu.

Diğer taraftan geçte olsa gümrük vergi oranlarının hasadın başlamasına sayılı günler kala, mayıs ayı itibarıyla tekrardan yüzde 30’a çıkarılması buğday üretiminin yoğun olduğu birçok bölgede depoların dolmasını engelleyemedi. Bu durum serbest piyasada fiyatların düşük seyretmesine neden oldu.”

“Fiyatlar bölgesel olarak bazı yerlerde maliyetin altında kalıyor”

“TMO alım fiyatını prim hariç makarnalık buğday için ton başına 9 bin lira, ekmeklik buğday için ton başına 8 bin 250 lira, arpa için ton başına 7 bin lira olarak açıkladı.

TMO satış fiyatını makarnalık buğday için ton başına 10 bin 200 lira, ekmeklik buğday için 9 bin 350 lira ve arpa için 7 bin 725 lira olarak belirledi.

Açıklanan bu fiyatlara rağmen serbest piyasada fiyatlar ortalama olarak; makarnalık buğday için ton başına 8 bin 79 lira, ekmeklik buğday için ton başına 6 bin 982 lira, arpa için ise ton başına 5 bin 697 lira seviyesindedir.

Bu konuda Birliğimize ve Ziraat Odalarımıza çiftçilerimizden yoğun şikâyetler geliyor. Serbest piyasadaki fiyatlar bölgesel olarak bazı yerlerde maliyetin altında kalıyor, bazı bölgelerde ise ancak maliyeti karşılıyor.

Hiçbir esnaf, tüccar, alın teriyle evine ekmek götüren vatandaş maliyetine ya da zarar ettiği bir işi yapmaz. Bu durum sürdürülebilir değildir ve çiftçinin üretimden uzaklaşmasına neden olmaktadır. Toprak Mahsulleri Ofisi acilen etkili alım politikasını güçlendirerek piyasaya da hâkimiyeti sağlamalıdır.

Toprak Mahsulleri Ofisi hızlı alım ve erken ödeme yaparak piyasa fiyatlarını yükseltmelidir. Üreticilerimizin lehine olacak şekilde, bu durum acilen düzeltilmelidir. Bundan başka çaremiz yoktur.”

“Üretici ürününü TMO’ya satmak istiyor”

“Müdahale alım fiyatlarının açıklanması ve Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı buğday ve arpa üreticilerine, kayıtlı üretim miktarı kadar tüm kesimlere (TMO veya piyasa aktörlerine) yapılan satışlar için ton başına buğdayda bin lira, arpada ise 500 lira ilave hububat üretim primi desteğinin verilmesiyle serbest piyasada fiyatların yükseleceği beklentisi maalesef yerini bulamadı.

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıklanan fiyatları piyasayı hareketlendirmemiştir. Diğer yandan Toprak Mahsulleri Ofisi yeni sezonda üreticilerimizden aldığı ürünlere alım fiyatının üzerine her türlü maliyetin ilave edilerek piyasaya satış yapacağını açıklamasına rağmen, depolarda ürünü bulunan sanayiciler ve hububat ticaretiyle uğraşan sektör, piyasadan yeteri kadar ve müdahale alım fiyatı seviyesinde ürün almamıştır.

Çiftçilerimiz ürününü düşük fiyat veren tüccar veya diğer piyasa aktörleri yerine Toprak Mahsulleri Ofisine satmak istiyor. Ancak hasadın yoğunlaştığı birçok bölgede çiftçilerimiz Toprak Mahsulleri Ofisinden randevu almakta sorun yaşıyor.

Unutulmamalıdır ki çiftçinin hasat edilen ürünü bekletme imkânı yok. Çiftçilerimizin birçoğu borçla üretim yapıyor ve borcunu kapatması gerekiyor. Toprak Mahsulleri Ofisi acilen alım merkezlerini artırarak, gerekirse yığma olarak alım yapmalı ve çiftçilerimizi tüccarın insafına bırakmamalıdır.

Ayrıca Toprak Mahsulleri Ofisine ürün satma imkânı olan çiftçilerimizin hesabına 1 ay sonra değil de 15 gün içerisinde ödeme yapılırsa piyasada çiftçinin ürününü yok pahasına almak isteyen fırsatçılara engel olunacaktır. Tarım Kredi Kooperatifleri ve TÜRKŞEKER de geçmiş yıllarda olduğu gibi hububat alımında devreye sokulmalıdır.”

“Artan girdi fiyatları üreticiyi zorluyor”

“Kurdaki artışa bağlı olarak girdi fiyatları sürekli artış göstermektedir. Haziran ayında mazot fiyatları bir önceki aya göre yüzde 23 artarken gübre fiyatları ortalama yüzde 4 civarında yükselmiştir. Maliyet artışlarını telafi edebilmek için üreticilerimiz bu sezon hasattan yeteri kadar gelir elde edemezse önümüzdeki sezon hububat üretiminden vazgeçecek üretim düşecektir” dedi.

HABER MERKEZİ