Cerit; "Büyük çoğunluk bu hastalığı taşıdıklarını bilmezler"

Kırklareli İl Sağlık Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Cerit “Dünya Talasemi Günü” dolayısıyla açıklamalarda bulundu. Öğr. Üyesi olan Dr. Çiğdem Cerit, "Dünya Talasemi Günü" dolayısıyla yaptığı açıklamada, bugünün dünya genelinde 1993 yılından beri her yıl 8 Mayıs'ta kutlandığını belirtti. Hemoglobinopatilerin, yani kanın oksijen taşıyan proteinleri olan hemoglobinlerin üretimindeki genetik bozuklukların neden olduğu talasemi hastalığının önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyleyen Dr. Cerit, bu hastalığın erken teşhisinin önemine dikkat çekti.

Dr. Cerit, Türkiye'de de Dünya Talasemi Günü kapsamında çeşitli etkinlikler planlandığını ve bu sayede toplumda bu hastalığın bilinirliğinin artırılması ve hassasiyetin oluşturulması hedeflendiğini ifade etti. Ayrıca, talasemi hastalığı hakkında farkındalık oluşturmanın yanı sıra, hastalığın tedavi yöntemleri ve bu tedavilere erişim konusunda da farkındalık oluşturulması gerektiğinin altını çizdi.

Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Cerit yaptığı açıklamada; “Talasemi ve orak hücre anemisi başta olmak üzere kalıtsal kan hastalıkları ülkemizde ve dünyada önemli bir halk sağlığı sorunudur. Türkiye’de beta-talasemi taşıyıcı sıklığı %0.6-13 arasında değişmektedir. Ülkemizde akraba evliliklerinin fazla olması, genetik geçişli bir hastalık olan Taleseminin görülme sıklığını arttırmakta, her yıl yüzlerce hastalıklı çocuk dünyaya gelmekte, aileler ve toplum maddi ve manevi zarara uğramaktadır. Talasemi taşıyıcılarını büyük çoğunluğu bu hastalığı taşıdıklarını bilmezler. Ancak Talasemi hastası bir çocuk sahibi olduklarında ya da özel bir kan testi yaptırdıklarında öğrenirler.

Ülkemizde 1 Kasım 2018 tarihinden itibaren Hemoglobinopati Tarama Programı adıyla 81 ilde uygulanmakta olup, program kapsamında; evlilik öncesi sağlık raporu almak için aile hekimlerine başvuran eş adayından tarama için kan örneği alınarak ildeki yada ilin bağlı olduğu laboratuvara kan örnekleri gönderilerek tarama testleri yapılmaktadır. Eğer erkek eş adayı hemoglobinopati açısından taşıyıcı yada şüpheli çıkarsa kadın eş adayına da tarama testi yapılmaktadır.

Evlilik öncesi taramalarda amaçlanan hastalık taşıyıcısı anne ve baba adaylarını saptamak ve hasta bebek doğumunu engellemektir. Yapılan evlilik öncesi taramalar sonucunda, evlenecek çiftlerin bu hastalığın taşıyıcısı olduklarını öğrenmeleri evlenmelerine engel teşkil etmemektedir. Çiftlerin biri taşıyıcı çıktığında değil her iki eş adayı da taşıyıcı olduğunda, bu çiftlerin doğan bebeklerin yüksek oranda hasta olmaları olasılığı vardır.

Her ikisi de taşıyıcı çıkan çiftler, mutlaka genetik danışmanlık almaları için merkezlere yönlendirilmete ve çocuk sahibi olmayı düşündüklerinde sağlıklı bebek sahibi olmaları için gereken yönlendirmeler yapılmaktadır. Her ikisi de taşıyıcı olan eşler bebek sahibi olmayı planladıklarında alacakları uygun genetik danışmanlık ve preimplantasyon genetik (Genetik tüp bebek uygulaması sırasında embriyoların genetik testi yapıldıktan sonra yalnızca sağlıklı olanların seçilerek anneye transferi) işlemi ile sağlıklı bebek sahibi olabilirler. Bundan dolayı da hasta bebek doğma olasılığını önceden biliyor olmak ve bir genetik tanı merkezinin takibinde olmak çok önemlidir. Tarama sonucunda her ikisi de taşıyıcı çıkan çiftlerin bu merkezlere gitmesi bu yüzden çok önemlidir.

Tüm bu çalışmaların sonucunda anormal hemoglobin hastası doğumunun önlenmesi, sağlıklı bebek sahibi olmalarının sağlanması amaçlanmaktadır. Programın bir diğer amacı ise, mevcut hemoglobinopati hastalarının yaşam sürelerini uzatılarak, yaşam kalitelerinin arttırılmasıdır.

1993 yılından beri dünyada 8 Mayıs “Dünya Talasemi Günü” olarak kutlanmaktadır. Ülkemizde de planlanan çeşitli aktivitelerle önemli bir halk sağlığı sorunu olan Hemoglobinopatilerin gündemde tutulması ve bu sayede toplumun konu ile ilgili bilinçlendirilmesi ve konuya hassasiyetin oluşturulması hedeflenmektedir” dedi.

HABER: Gülcan KUTLU